در دنیای پرتلاطم اقتصاد امروز، سرمایهگذاری در کسبوکارهای نوپا میتواند فرصتی برای کسب سودهای کلان باشد. صندوق سرمایهگذاری جسورانه، که به عنوان صندوق VC نیز شناخته میشود، ابزاری حرفهای برای جمعآوری سرمایه و تزریق آن به استارتاپهای با پتانسیل رشد بالا است. این صندوقها نه تنها به توسعه فناوری و کارآفرینی کمک میکنند، بلکه برای سرمایهگذاران جسور، امکان دستیابی به بازدهیهای فراتر از بازارهای سنتی را فراهم میآورند. اما پیش از ورود، درک ریسکهای مرتبط ضروری است.
اگر به دنبال گزینهای هستید که ترکیبی از هیجان و فرصتهای اقتصادی باشد، صندوقهای جسورانه میتوانند انتخاب مناسبی باشند. در ادامه، به بررسی دقیقتر این مفهوم میپردازیم.
صندوق سرمایهگذاری جسورانه چگونه کار میکند؟
صندوق سرمایهگذاری جسورانه نوعی صندوق مشترک است که سرمایههای جمعآوریشده از افراد و نهادها را در شرکتهای نوپا و ایدههای نوآورانه سرمایهگذاری میکند. این صندوقها توسط سازمان بورس و اوراق بهادار نظارت میشوند و هدف اصلیشان حمایت از استارتاپهایی است که دسترسی به منابع مالی سنتی مانند وامهای بانکی ندارند.
برای مثال، شرکتهایی مانند مایکروسافت یا اپل در مراحل اولیه خود از سرمایهگذاری جسورانه بهره بردهاند و سرمایهگذاران اولیهشان سودهای هنگفتی کسب کردهاند. در ایران نیز، این صندوقها بر اساس دستورالعملهای مصوب سال ۱۳۹۷ فعالیت میکنند و بیش از نیمی از داراییهایشان را به پروژههای دانشبنیان اختصاص میدهند.
ترکیب داراییهای صندوق جسورانه
ترکیب دارایی در صندوقهای جسورانه به گونهای طراحی شده که تعادلی بین ریسک و امنیت ایجاد کند. طبق مقررات، ۵۰ تا ۶۰ درصد داراییها به سرمایهگذاری در استارتاپها و کسبوکارهای نوپا اختصاص مییابد. مابقی داراییها شامل سپردههای بانکی، اوراق با درآمد ثابت و ابزارهای کمریسک است.
این ساختار کمک میکند تا در صورت شکست یک پروژه، کل سرمایه از دست نرود. برای نمونه، صندوقی با ارزش دارایی ۹۰۰ میلیارد ریال ممکن است ۵۵۰ میلیارد را به سه استارتاپ نوظهور اختصاص دهد و بقیه را در اوراق دولتی سرمایهگذاری کند. این رویکرد، ریسک را توزیع میکند و پایداری صندوق را افزایش میدهد.
لیست صندوقهای جسورانه فعال در ایران
تا سال ۱۴۰۴، بیش از ۱۶ صندوق جسورانه در بازار سرمایه ایران فعال هستند. برخی از آنها قابل معامله در بورس (ETF) بوده و برخی دیگر نیاز به پذیرهنویسی مستقیم دارند. در جدول زیر، برخی از صندوقهای برجسته بر اساس ارزش دارایی و بازدهی یکساله فهرست شدهاند:
| نام صندوق | نماد | تاریخ شروع فعالیت | ارزش دارایی (میلیارد ریال) | بازدهی یکساله (%) |
|---|---|---|---|---|
| جسورانه پیشرفت | پیشرفت | ۱۳۹۸ | ۹۵۴.۹ | ۲۱.۰۱ |
| آشنا تک ایرانیان | آشنا | ۱۳۹۹ | ۷۵۰ | ۱۸.۵ |
| ارغوان | ارغوان | ۱۴۰۰ | ۶۰۰ | ۱۹.۲ |
| پارتیان | پارتیان | ۱۳۹۷ | ۵۰۰ | ۱۷.۸ |
| پیشگام | پیشگام | ۱۳۹۸ | ۸۰۰ | ۲۰.۴ |
این لیست از سایت فیپیران و کدال استخراج شده و برای انتخاب، به سابقه مدیر صندوق و تنوع پروژهها توجه کنید.
مزایای سرمایهگذاری در صندوق جسورانه
سرمایهگذاری در صندوقهای جسورانه مزایای متعددی دارد که آن را از گزینههای سنتی متمایز میکند. نخست، پتانسیل بازدهی بالا: آمار نشان میدهد که برخی صندوقها بازدهی بیش از ۱۰۰ درصد در دورههای موفق داشتهاند.
- حمایت از اقتصاد دانشبنیان: این صندوقها به رشد استارتاپها کمک کرده و اشتغالزایی میکنند.
- تنوعبخشی به سبد سرمایه: ترکیب با ابزارهای کمریسک، ریسک کلی را کاهش میدهد.
- دسترسی آسان برای سرمایهگذاران: با حداقل سرمایه (برای افراد حقیقی گاهی ۱۰۰ میلیون ریال)، ورود ممکن است.
علاوه بر این، برای استارتاپها، این صندوقها بدون نیاز به وثیقه بانکی، تامین مالی فراهم میکنند و به توسعه فناوریهای نوین مانند زیستفناوری یا فینتک کمک میرسانند.
ریسکهای مرتبط با صندوق جسورانه
هرچند بازدهی جذاب است، اما ریسک صندوق جسورانه بالاست و ممکن است منجر به از دست رفتن بخشی از سرمایه شود. ریسکهای اصلی عبارتند از:
- ریسک پروژه: حدود ۷۰ درصد استارتاپها شکست میخورند، که میتواند به ضرر صندوق بیانجامد.
- ریسک اقتصادی: نوسانات تورم، نرخ ارز و سیاستهای دولتی تاثیرگذار هستند.
- ریسک مدیریتی: عملکرد مدیر صندوق در انتخاب پروژهها کلیدی است.
پیش از سرمایهگذاری، بیانیه ریسک را مطالعه کنید و از مشاوران مالی کمک بگیرید. یادتان باشد، هیچ تضمینی برای سود وجود ندارد.
تفاوت صندوق جسورانه با سایر صندوقهای سرمایهگذاری
صندوق جسورانه با صندوقهای سهامی یا درآمد ثابت تفاوتهای اساسی دارد. در صندوق سهامی، تمرکز روی سهام شرکتهای بورسی است، اما جسورانه بر ایدههای نوپا تاکید دارد که ریسک بیشتری دارد.
در مقایسه با صندوق درآمد ثابت، که عمدتا اوراق بدهی میخرد، جسورانه بازدهی بالاتری ارائه میدهد اما امنیت کمتری دارد. همچنین، نسبت به صندوق پروژهای، درصد سرمایهگذاری در پروژهها کمتر (۶۰ درصد در مقابل ۹۰ درصد) است و برای افراد ریسکپذیرتر مناسبتر است.
نحوه خرید و سرمایهگذاری در صندوق جسورانه
خرید واحدهای صندوق جسورانه ساده است. ابتدا در سایت فیپیران یا کدال، صندوق مورد نظر را جستجو کنید. برای صندوقهای ETF، از پنل معاملاتی کارگزاری خود استفاده کنید.
گامهای خرید:
- دریافت کد بورسی از کارگزاری.
- جستجوی نماد صندوق در بازار.
- خرید واحدهای سرمایهگذاری.
- نظارت بر عملکرد از طریق امیدنامه و اساسنامه.
برای صندوقهای غیرقابل معامله، پذیرهنویسی از طریق سازمان بورس انجام میشود. حداقل سرمایه برای افراد حقیقی متغیر است، اما اغلب از ۵۰ میلیون ریال شروع میشود.
دیدگاهتان را بنویسید