صندوق هم تزار چیست؟

تحلیل پیچیده، از رشد بازار بهره ببرند. این صندوق که با نماد “هم تراز” شناخته می‌شود، یک صندوق سرمایه‌گذاری قابل معامله (ETF) شاخصی است و عملکرد آن بر اساس شاخص هم‌وزن بورس طراحی شده. در ادامه، به بررسی جزئیات این صندوق می‌پردازیم تا بتوانید تصمیم‌گیری آگاهانه‌ای داشته باشید.

تعریف صندوق هم تراز و عملکرد آن

صندوق هم تراز به عنوان یک صندوق سرمایه‌گذاری شاخصی، هدف اصلی‌اش تقلید از شاخص هم‌وزن بورس تهران است. در این شاخص، همه شرکت‌ها وزن یکسانی دارند و شرکت‌های کوچک و متوسط به اندازه شرکت‌های بزرگ تأثیرگذار هستند. این رویکرد، تصویری متوازن از کل بازار ارائه می‌دهد و از تمرکز بیش از حد روی سهام بزرگ جلوگیری می‌کند.

حداقل ۸۵ درصد دارایی‌های صندوق در سهام شرکت‌های موجود در شاخص هم‌وزن سرمایه‌گذاری می‌شود. باقی دارایی‌ها (تا ۱۵ درصد) می‌تواند شامل سهام دیگر، اوراق با درآمد ثابت، سپرده‌های بانکی یا اوراق مشارکت باشد. مدیریت این صندوق غیرفعال است، یعنی ترکیب پرتفوی بر اساس شاخص تنظیم می‌شود و وابسته به تصمیمات شخصی مدیر نیست. این روش، هزینه‌ها را کاهش می‌دهد و ریسک خطاهای انسانی را به حداقل می‌رساند.

برای مثال، اگر شاخص هم‌وزن رشد کند، ارزش واحدهای صندوق هم تراز نیز افزایش می‌یابد. طبق آمار اخیر، ارزش خالص دارایی‌های این صندوق بیش از ۵ هزار میلیارد ریال است و بازدهی آن نزدیک به شاخص بازار بوده.

ریسک‌ها و نکات مهم در سرمایه‌گذاری

هرچند صندوق هم تراز ریسک نسبتاً پایینی دارد (سطح ۴ از ۵)، اما سرمایه‌گذاری در بازار بورس همیشه با چالش‌هایی همراه است. بازدهی صندوق هرگز بالاتر از شاخص هم‌وزن نخواهد بود و در صورت افت بازار، ارزش واحدها کاهش می‌یابد. همچنین، تفاوت جزئی در عملکرد با شاخص به دلیل کارمزدها ممکن است رخ دهد.

ریسک‌های اصلی عبارتند از:

• ریسک بازار: نوسانات کلی بورس تهران بر صندوق تأثیر می‌گذارد.
• عدم انعطاف‌پذیری: مدیریت غیرفعال، امکان واکنش سریع به تغییرات ناگهانی بازار را محدود می‌کند.
• ریسک نقدشوندگی در شرایط خاص: در بازارهای پرنوسان، ممکن است اختلاف قیمت خرید و فروش افزایش یابد.

برای کاهش این ریسک‌ها، سرمایه‌گذاری بلندمدت (حداقل یک سال) توصیه می‌شود. آمار نشان می‌دهد که در پنج سال گذشته، شاخص هم‌وزن رشد متوسط ۲۰ درصدی سالانه داشته، اما گذشته تضمینی برای آینده نیست.

نحوه سرمایه‌گذاری در صندوق هم تراز

شروع سرمایه‌گذاری در این صندوق ساده است و نیاز به دانش تخصصی ندارد. مراحل زیر را دنبال کنید:

1. دریافت کد بورسی: اگر ندارید، از طریق کارگزاری‌ها یا اپلیکیشن‌های معتبر مانند کاریزما اقدام کنید.
2. ثبت سفارش: از پنل معاملاتی آنلاین، نماد “هم تراز” را جستجو کرده و سفارش خرید ثبت کنید. معاملات ۲۴ ساعته از طریق اپلیکیشن امکان‌پذیر است.
3. پیگیری عملکرد: ارزش NAV (خالص دارایی‌ها) روزانه به‌روزرسانی می‌شود و می‌توانید از سایت بورس یا اپلیکیشن چک کنید.
4. فروش واحدها: هر زمان نیاز داشتید، مانند سهام بفروشید.

ارکان صندوق شامل مدیر (سبدگردان کاریزما)، متولی (مؤسسه حسابرسی داریا روش) و بازارگردان (صندوق اکسیر سودا) است که شفافیت را تضمین می‌کنند. برای اطلاعات بیشتر، به اساسنامه و امیدنامه صندوق در سایت بورس تهران مراجعه کنید.

مقایسه صندوق هم تراز با سایر گزینه‌ها

در بازار ایران، صندوق‌های شاخصی دیگری مانند صندوق هم‌وزن همسنگ مفید یا صندوق‌های سهامی وجود دارند. صندوق هم تراز با تمرکز روی شاخص هم‌وزن، گزینه‌ای متعادل است و ریسک کمتری نسبت به صندوق‌های سهامی فعال دارد. برای مثال، در حالی که صندوق‌های سهامی ممکن است بازدهی بالاتری در بازار صعودی داشته باشند، هم تراز پایداری بیشتری ارائه می‌دهد.

جدول مقایسه مختصری از صندوق هم تراز با شاخص کل بورس:

این مقایسه نشان می‌دهد که صندوق هم تراز برای سرمایه‌گذاران محافظه‌کار مناسب‌تر است.