هشدار بانک جهانی درباره جهش ۲۳ درصدی قیمت کالاها
به گزارش خبرگزاری ایمنا، پیامدهای اقتصادی تنش‌های ژئوپلیتیک در خاورمیانه به‌تدریج از بازار انرژی فراتر رفته و بازار جهانی مواد اولیه، فلزات و محصولات کشاورزی را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
بر اساس گزارش بانک جهانی که ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶ منتشر شد، انتظار می‌رود قیمت کالاهای اساسی در مجموع سال جاری میلادی حدود ۲۳ درصد افزایش پیدا کند، این پیش‌بینی در شرایطی ارائه شده است که جنگ در خاورمیانه، اختلال در مسیرهای تجاری و افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و تولید، فشار قابل‌توجهی بر بازارهای جهانی وارد کرده است.
اهمیت این برآورد از آن جهت است که افزایش قیمت کالاهای پایه می‌تواند به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم به هزینه زندگی خانوارها منتقل شود. افزایش قیمت انرژی، مواد اولیه صنعتی و نهاده‌های کشاورزی، هزینه تولید محصولات غذایی و صنعتی را بالا می‌برد و در نهایت قدرت خرید مصرف‌کنندگان را کاهش می‌دهد.
در اقتصادهای واردکننده، این شرایط می‌تواند به افزایش کسری تجاری، فشار بر ذخایر ارزی و رشد هزینه واردات منجر شود، کشورهای کم‌درآمد نیز به دلیل سهم بالاتر مواد غذایی و انرژی در سبد هزینه خانوار، در برابر چنین شوک‌هایی آسیب‌پذیری بیشتری دارند.
از سوی دیگر، افزایش قیمت مواد اولیه می‌تواند برنامه شرکت‌های تولیدی برای سرمایه‌گذاری و توسعه فعالیت‌ها را تحت تأثیر قرار دهد، بنگاه‌هایی که امکان انتقال کامل هزینه‌های جدید به مصرف‌کننده را ندارند، ممکن است با کاهش حاشیه سود و محدودیت تولید روبه‌رو شوند.
در این میان، افزایش قیمت انرژی می‌تواند آثار تورمی گسترده‌تری ایجاد کند؛ زیرا نفت و گاز نه‌تنها در تولید برق و سوخت، بلکه در حمل‌ونقل، پتروشیمی، کشاورزی و صنایع مختلف نقش اساسی دارند.
به این ترتیب، پیش‌بینی بانک جهانی نشان می‌دهد اقتصاد جهان در سال ۲۰۲۶ با چالش هم‌زمان افزایش هزینه کالاهای اساسی و دشواری مهار تورم روبه‌رو است؛ شرایطی که می‌تواند فاصله اقتصادی میان کشورهای برخوردار از منابع انرژی و اقتصادهای وابسته به واردات را افزایش دهد.
