ناترازی بنزین با پالایشگاه بیشتر حل میشود یا فناوری بهتر؟
مهدی محسنی در گفتوگو با خبرنگار ایمنا اظهار کرد: ادعاهایی برپایه اینکه برخی پالایشگاههای کشور ظرفیت مازادی برای تولید بنزین دارند اما از این ظرفیت استفاده نمیکنند، اساس فنی ندارد.
وی افزود: پالایشگاههای کشور طی سالهای اخیر بهدلیل تشدید ناترازی انرژی، با تمام ظرفیت اسمی و حتی ظرفیت عملیاتی خود فعالیت کردهاند و هیچ پالایشگاهی بخشی از ظرفیت تولیدی خود را بیشتر کنار نگذاشته است.
این کارشناس انرژی گفت: نکته مهمی که در این بحث کمتر مورد توجه قرار میگیرد، رابطه میان حجم تولید و کیفیت بنزین است؛ در فرایند پالایش و بلندینگ میتوان با افزودن برخی ترکیبات سبکتر یا نفتا، حجم بنزین تولیدی را افزایش داد، اما این افزایش به معنای حفظ کیفیت سوخت نیست.
محسنی ادامه داد: اگر پالایشگاهی که در شرایط عادی بنزین با اکتان ۹۱ تولید میکند، تحت فشار برای افزایش تنها حجمی تولید قرار گیرد، ممکن است عدد اکتان محصول نهایی به ۸۵، ۸۶ یا ۸۷ کاهش پیدا کند.
وی تصریح کرد: افت کیفیت بنزین میتواند موجب افزایش مصرف سوخت، کاهش عملکرد موتور خودرو و افزایش آلایندگی شود؛ بنابراین باید میان تولید بنزین باکیفیت در سقف ظرفیت عملیاتی و افزایش حجمی تولید به قیمت افت کیفیت تفاوت قائل شد.
این کارشناس انرژی درباره راهکار جبران ناترازی بنزین اظهار کرد: در سمت عرضه، یکی از اقتصادیترین و اصولیترین راهکارها، احداث واحدهای تکمیلی RFCC یا شکست کاتالیستی سیال تهمانده در پالایشگاههای موجود است و الزاماً نیازی به ساخت پالایشگاههای جدید وجود ندارد.
وی افزود: اگر واحدهای RFCC در پالایشگاههای بزرگ کشور همچون اصفهان، تهران و بندرعباس توسعه پیدا کنند، میتوان از تهماندههای سنگین نفتی، فرآوردههای با ارزش افزوده بالاتر و بنزین با کیفیت تولید کرد.
محسنی گفت: با اجرای طرح RFCC در پالایشگاه اصفهان، تولید بنزین این پالایشگاه میتواند از حدود ۱۲ میلیون لیتر در روز به حدود ۲۴ میلیون لیتر برسد و افزایش قابل توجهی در تولید بنزین ایجاد شود.
وی درباره علت مخالفت با ساخت پالایشگاههای جدید بیان کرد: احداث یک پالایشگاه جدید با ظرفیت متوسط، برای مثال ۱۰۰ هزار بشکه در روز، به سرمایهگذاری چند میلیارد دلاری نیاز دارد و ساخت آن نیز ممکن است چهار تا پنج سال زمان ببرد.
این کارشناس انرژی ادامه داد: چنین پروژهای برای یک دوره بهرهبرداری ۲۰ تا ۳۰ ساله طراحی میشود و نمیتوان تنها بر اساس بحران مقطعی امروز تصمیم گرفت و میلیاردها دلار از سرمایه کشور را در پروژهای بلندمدت قرار داد که ممکن است در آینده توجیه اقتصادی خود را از دست بدهد.
محسنی درباره آینده بازار سوخت نیز بیان کرد: صنعت انرژی در جهان با دو تحول مهم روبهرو است؛ نخست افزایش بهرهوری خودروهای احتراقی و دوم توسعه خودروهای برقی و هیبریدی که میتواند رشد تقاضای بنزین در بخش حملونقل را در بلندمدت محدود کند.
وی افزود: البته کاهش رشد یا کاهش تقاضای بنزین به معنای پایان تقاضای نفت نیست، زیرا بخشهایی مانند پتروشیمی، هوانوردی و برخی اقتصادهای نوظهور همچنان میتوانند به مصرف نفت ادامه دهند.
این کارشناس انرژی گفت: به همین دلیل، سرمایهگذاری جدید در صنعت پالایش باید با توجه به تغییرات ساختاری بازار انرژی انجام شود و نباید تنها بر افزایش تولید سوخت متمرکز باشیم.
محسنی با اشاره به تغییر مسیر صنعت پالایش در جهان اظهار کرد: نسل جدید مجتمعهای پالایشی دیگر تنها با هدف تولید سوخت طراحی نمیشوند و حرکت به سمت مجتمعهای پالایشی ـ پتروشیمیایی و فناوریهایی همچون COTC یا تبدیل مستقیم نفت خام به مواد شیمیایی در حال افزایش است.
وی ادامه داد: در این مدل، سهم بیشتری از خوراک نفتی به محصولات پتروشیمی با ارزش افزوده بالاتر اختصاص پیدا میکند و مجتمع پالایشی میتواند انعطاف بیشتری در برابر تغییرات بازار داشته باشد.
این کارشناس انرژی با اشاره به تجربه صنعت متانول در کشور گفت: ما پیش از این نیز تجربه توسعه ظرفیت بدون توجه کافی به چشمانداز بازار را در صنعت متانول داشتهایم؛ ظرفیت قابل توجهی در کشور ایجاد شد و طرحهای دیگری نیز تعریف شد، اما تغییر شرایط بازار جهانی، سودآوری برخی واحدها را تحت فشار قرار داد.
محسنی خاطرنشان کرد: اگر امروز بدون توجه به افق بازار انرژی، میلیاردها دلار برای ساخت پالایشگاههای جدید سوختمحور هزینه کنیم، ممکن است در یک دهه آینده و با تغییر ساختار تقاضا، بخشی از این سرمایهگذاریها با چالش اقتصادی مواجه شود.
وی تأکید کرد: راهکار منطقی، ارتقای پالایشگاههای فعلی با فناوریهایی همچون RFCC، افزایش کیفیت فرآوردهها، استفاده از ظرفیتهای موجود و حرکت تدریجی به سمت مجتمعهای پالایشی ـ پتروشیمیایی است.
این کارشناس انرژی در پایان گفت: حل ناترازی بنزین فقط با افزایش تعداد پالایشگاهها امکانپذیر نیست، بلکه باید همزمان افزایش بهرهوری پالایشگاههای موجود، ارتقای کیفیت سوخت، تبدیل تهماندههای سنگین و تغییر ساختار پالایشگاهها به سمت تولید محصولات با ارزش افزوده بیشتر دنبال شود.
دیدگاهتان را بنویسید