وقتی برق، اضافهبرداشت آب را لو میدهد
به گزارش خبرگزاری ایمنا، سالهاست که افت سطح آبهای زیرزمینی، اضافهبرداشت از چاهها و تشدید فرونشست زمین، زنگ خطر را برای یکی از مهمترین سرمایههای طبیعی کشور به صدا درآورده است؛ منابعی که حاصل میلیونها سال شکلگیری و انباشت آب هستند اما در چند دهه اخیر، زیر فشار برداشتهای بیش از ظرفیت، با کاهش مستمر مواجه شدهاند. در چنین شرایطی، مدیریت منابع آب دیگر نمیتواند صرفاً به اندازهگیری میزان برداشت محدود بماند و نیازمند سازوکاری است که بتواند رفتار مصرفکننده را بهصورت دقیق، برخط و همزمان با سایر مؤلفههای مؤثر بر برداشت پایش کند.
طرح ملی «مدیریت توأمان آب و برق» با همین رویکرد از سال ۱۴۰۰ در دستور کار قرار گرفت و پس از طی مراحل مطالعاتی، هماهنگی بین دستگاهی و اجرای آزمایشی، از سال ۱۴۰۳ وارد چرخه عملیاتی شد؛ طرحی که با پیوند اطلاعات پروانههای بهرهبرداری چاهها و دادههای مصرف برق، امکان شناسایی دقیق اضافهبرداشت و اعمال محدودیت متناسب با تخلف را فراهم میکند. در استان اصفهان، حاصل اجرای این سازوکار تاکنون محدودیت هوشمند برق برای بیش از ۳۷۰ حلقه چاه کشاورزی متخلف بوده است؛ رقمی که تنها ۱.۴ درصد از مجموع ۲۶ هزار و ۲۰۰ حلقه چاه کشاورزی برقی استان را شامل میشود و نشان میدهد هدف این طرح، محدودسازی جامعه کشاورزان نیست، بلکه صیانت از حقابه بهرهبرداران قانونمدار، مقابله با اضافهبرداشت و کمک به احیای تدریجی آبخوانها و مهار فرونشست زمین است.
صیانت از حقابه کشاورزان اصفهان؛ محدودیت هوشمند برق برای ۱.۴ درصد چاههای متخلف
محمد خلجی مدیر دفتر حفاظت و بهرهبرداری شرکت آب منطقهای اصفهان در گفتوگو با خبرنگار ایمنا با اشاره به اعمال محدودیت هوشمند انرژی برای بیش از ۳۷۰ حلقه چاه کشاورزی متخلف در چارچوب طرح مدیریت توأمان آب و برق اظهار کرد: این اقدام نظارتی تنها معادل ۱.۴ درصد از کل چاههای برقی استان بوده و با هدف صیانت قاطع از حقوق بهرهبرداران قانونمدار و مهار فرونشست زمین اجرایی شده است؛ رویکردی که با اتکا به پایش برخط دادهها، عدالت در توزیع منابع محدود آب را بدون آسیب به تولید و معیشت باغداران و زارعین تضمین میکند.
وی در تشریح گام نخست این برنامه نظارتی اظهار کرد: در مرحله نخست اجرای این طرح در سال جاری، بیش از برق ۳۷۰ حلقه چاه کشاورزی که بهطور همزمان اقدام به اضافهبرداشت غیرمجاز آب و برق کرده بودند، دچار محدودیت شد؛ این رقم تنها معادل ۱.۴ درصد از مجموع ۲۶ هزار و ۲۰۰ حلقه چاه کشاورزی برقی استان را شامل میشود که حاکی از دقت بالا و تمرکز کامل سامانه بر تفکیک متخلفان واقعی از جامعه بزرگ کشاورزان قانونمدار است.
مدیر دفتر حفاظت و بهرهبرداری شرکت آب منطقهای اصفهان با اشاره به سازوکار همافزایی میان دو دستگاه افزود: طرح مدیریت توأمان آب و برق که از سال ۱۴۰۳ در استان اصفهان وارد فاز عملیاتی شده، دستاورد همکاری راهبردی و ساختاریافته صنعت آب و برق به شمار میرود.
رصد برخط شاخصهای پروانه و تطبیق انشعابات
خلجی تصریح کرد: با تبادل مستمر و سیستمی اطلاعات میان شرکتهای آب منطقهای و شرکتهای توزیع برق، مشخصات فنی هر چاه با انشعاب برق اختصاصی آن تطبیق داده شده و شاخصهای کلیدی نظیر دبی مجاز، حجم مجاز سالانه، ساعات کارکرد استاندارد، توان الکتروموتور و وضعیت اعتباری پروانه بهرهبرداری بهصورت لحظهای پایش میشود. بر همین اساس، احراز هرگونه اضافهبرداشت خارج از ضوابط، محدودیت مصرف انرژی مطابق مقررات قانونی اعمال خواهد شد.
وی با تأکید بر استمرار نظارتهای قانونی یادآور شد: مجموعه دستگاههای متولی با ارادهای استوار و قاطعیت کامل، اجرای بدون تعارف قانون در صیانت از منابع آب زیرزمینی را دنبال میکنند و این سازوکار نظارتی تا دستیابی به انضباط کامل در بهرهبرداری پایدار تداوم خواهد داشت.
حفظ معیشت کشاورزان و پایداری کشتهای سبز
مدیر دفتر حفاظت و بهرهبرداری شرکت آب منطقهای اصفهان با اشاره به جایگاه هماهنگی بیندستگاهی توضیح داد: همافزایی مؤثر میان ارکان اجرایی از جمله فرمانداریها، شرکتهای توزیع برق و همراهی ارزشمند جوامع محلی، نقشی محوری در اجرای روان طرح و کاهش موانع میدانی ایفا میکند.
خلجی تأکید کرد: فلسفه اساسی این طرح، پشتیبانی تمامقد از عموم کشاورزان شریف و پاسداری از حقابه قانونی بهرهبرداران متعهد است؛ چراکه اضافه برداشتهای غیرمجاز مستقیم سهم آب و پایداری فعالیت بهرهبرداران قانونپذیر را به مخاطره میاندازد.
وی یادآور شد: در فرآیند پیادهسازی این تدابیر، تمهیدات و ملاحظات کاملی برای جلوگیری از هرگونه خسارت احتمالی به کشتهای سبز، مزارع در آستانه برداشت و واحدهای تولیدی وابسته به بخش کشاورزی اتخاذ شده است تا جریان تولید و معیشت بهرهبرداران مجاز با بالاترین درجه اطمینان استمرار یابد.
مدیر دفتر حفاظت و بهرهبرداری شرکت آب منطقهای اصفهان در پایان خاطرنشان کرد: تجربه دو سال پیگیری و اجرای طرح مدیریت توأمان آب و برق در اصفهان بهروشنی اثبات کرده است که همراهی و مشارکت فعال جامعه کشاورزی، مهمترین رکن در اثربخشی این راهبرد ملی، مهار روند افت سطح ایستابی سفرههای زیرزمینی و کنترل مؤثر پدیده فرونشست زمین در پهنه استان خواهد بود.
به گزارش ایمنا، بلوغ عملیاتی طرح ملی مدیریت توأمان آب و برق، الگویی نوین از حکمرانی هوشمند و دادهمحور را در صیانت از سرمایههای حیاتی کشور به نمایش گذاشته است، این همافزایی فرابخشی با ایجاد تعادل پایدار در سفرههای زیرزمینی و صیانت قاطع از حقوق بهرهبرداران قانونمدار، عدالت توزیعی را در عمل محقق میسازد. شفافسازی فرآیندها و استقرار سامانههای برخط پاسخگویی، مسیر تصمیمگیری چابک و ارتقای رضایتمندی عمومی را هموار کرده است. تداوم این مسیر راهبردی، بستر پایداری سرزمینی، امنیت زیستمحیطی و انتفاع پایدار نسلهای آینده را به شایستگی تضمین میکند.
در همین راستا، اجرای هدفمند طرح مدیریت توأمان آب و برق در استان اصفهان نشان میدهد که پیوند فناوری، شفافیت دادهها و حاکمیت قانون میتواند بدون ایجاد اخلال در معیشت و امنیت غذایی، تعادل را به منابع زیرزمینی بازگرداند، تمرکز این طرح بر تفکیک دقیق متخلفان از اکثریت کشاورزان قانونمدار محدودسازی تنها ۱.۴ درصد از چاهها، علاوه بر تثبیت عدالت در توزیع منابع، بستری مطمئن برای احیای تدریجی سفرههای آب زیرزمینی و مهار فرونشست زمین فراهم ساخته است؛ رویکردی که تداوم آن در گرو همافزایی دستگاههای اجرایی و مشارکت آگاهانه جوامع محلی خواهد بود.
دیدگاهتان را بنویسید