نبرد نفتکشها، آغاز معادله جدید در هرمز
به گزارش خبرگزاری ایمنا، اقدام اخیر آمریکا در حمله به نفتکشهای ایرانی در شرایطی انجام شده است که انتخاب زمان تعطیلی بازارهای جهانی برای اجرای این عملیات، بیش از آنکه نشانهای از یک ابتکار راهبردی باشد، میتواند بیانگر نگرانی واشنگتن از تبعات روانی و قیمتی تشدید تنشها بر بازار انرژی باشد.
دولت دونالد ترامپ در حالی تلاش دارد خود را نسبت به پیامدهای درگیریها و تحولات منطقهای بینیاز نشان دهد که هرگونه افزایش ناامنی در مسیرهای حیاتی کشتیرانی و اختلال در عرضه انرژی، به طور مستقیم با هدف اعلامشده واشنگتن برای کنترل قیمت نفت و جلوگیری از شکلگیری موج جدید تورمی در اقتصاد آمریکا در تضاد است.
در این میان، فشار بر نفتکشهای ایرانی نیز لزوماً به معنای تغییر موازنه در تنگه هرمز نیست. ایران طی سالهای گذشته نشان داده است که معادلات امنیتی و کشتیرانی در این آبراه راهبردی، تابع فشارهای یکجانبه آمریکا نیست و جمهوری اسلامی ایران از ظرفیتهای متعددی برای صیانت از منافع و اعمال بازدارندگی برخوردار است.
به اعتقاد کارشناسان، واشنگتن با هدف قرار دادن چند نفتکش نمیتواند معادله هرمز را از میان بردارد؛ بلکه در صورت تداوم این رویکرد، باید خود را برای مجموعهای از پیامدهای زنجیرهای آماده کند؛ پیامدهایی که میتواند علاوه بر بازار جهانی انرژی، منافع اقتصادی و انرژی آمریکا در منطقه را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
آمریکا در هرمز با یک معادله ساده مواجه نیست
علی محمدی، کارشناس ارشد مسائل اقتصادی، در گفتوگو با خبرنگار ایمنا با اشاره به اقدام اخیر آمریکا علیه نفتکشهای ایرانی اظهار کرد: این اقدام را باید در چارچوب واکنش به حمله پیشدستانه دو روز گذشته ایران ارزیابی کرد؛ حملهای که از یکسو در سطح موشکی، پایگاه آمریکایی را هدف قرار داد و از سوی دیگر در سطح پهپادی در تنگه هرمز انجام شد.
وی افزود: احتمال میدهیم آمریکاییها عملیات علیه نفتکشها را ادامه ندهند؛ چراکه همین عملیات اخیر نیز در روز تعطیلی بازارها انجام شد و این موضوع میتواند نشاندهنده تلاش واشنگتن برای محدود نگه داشتن اثر روانی و قیمتی این اقدامات بر بازار نفت باشد.
کارشناس ارشد مسائل اقتصادی درباره محدودیتهای آمریکا برای تداوم چنین اقداماتی تصریح کرد: هرگونه حمله به نفتکشها، ناامنی در مسیرهای کشتیرانی و اختلال در عرضه، ریسک بازار را افزایش داده و به رشد قیمت نفت منجر میشود؛ موضوعی که دقیقاً برخلاف نیاز ترامپ در شرایط فعلی، یعنی کنترل قیمت نفت و جلوگیری از شکلگیری یک روند صعودی پایدار است.
محمدی ادامه داد: ترامپ با رویکردی که در پیش گرفته تلاش میکند خود را بینیاز از تبعات این مسائل نشان دهد، اما واقعیتهای بازار انرژی چنین تصویری را تأیید نمیکند.
هدف قرار دادن نفتکشهای ایرانی، معادله هرمز را تغییر نمیدهد
وی با تأکید بر اینکه حملات علیه نفتکشهای ایرانی مانع اقدامات ایران در تنگه هرمز نخواهد شد، گفت: آمریکا نمیتواند تنها با هدف قرار دادن نفتکشهای ایرانی، معادله هرمز را از میان ببرد.
محمدی افزود: ممکن است این اقدامات، ایران را به سمت استفاده از ابزارهای دیگری برای اعمال فشار سوق دهد. نیروی دریایی سپاه با اشراف و آمادگی کامل، تنگه هرمز را رصد میکند و هیچ ابزاری نمیتواند این نیرو را از تحقق اوامر رهبر انقلاب و خواسته مردم برحذر دارد.
کارشناس ارشد مسائل اقتصادی با اشاره به احتمال تغییر سطح واکنش ایران خاطرنشان کرد: احتمال دارد ایران در ساعات آینده معادلهای متفاوت در تنگه هرمز اجرا کند؛ معادلهای که میتواند تأثیری مضاعف بر جریان انرژی و منافع اقتصادی طرف مقابل داشته باشد و در صورت تشدید تنشها، منافع مستقیم انرژی آمریکا در منطقه را نیز هدف قرار دهد.
هزینه تقابل برای واشنگتن میتواند فراتر از چند نفتکش باشد
محمدی با بیان اینکه واشنگتن باید ابعاد گستردهتری از این تقابل را محاسبه کند، گفت: برای آمریکا مسئله فقط حفاظت یا حمله به چند نفتکش نیست، بلکه باید هزینههای زنجیرهای هرگونه تشدید تقابل در هرمز و واکنش احتمالی ایران را نیز در نظر بگیرد.
بر این اساس، اقدام آمریکا علیه نفتکشهای ایرانی را نمیتوان تنها یک عملیات محدود دریایی تلقی کرد؛ چراکه تداوم چنین اقداماتی میتواند واشنگتن را در برابر یک معادله پیچیدهتر قرار دهد. از یکسو آمریکا به دنبال مهار قیمت انرژی و جلوگیری از افزایش ریسک در بازار جهانی نفت است و از سوی دیگر، فشار بر منافع ایران در یکی از مهمترین گذرگاههای انرژی جهان، میتواند واکنش متقابل تهران را به دنبال داشته باشد.
تنگه هرمز در این میان یکی از مهمترین گلوگاههای انرژی جهان و عرصهای است که هرگونه افزایش تنش در آن، دامنهای فراتر از بازیگران مستقیم درگیری خواهد داشت. از همین رو، واشنگتن برای ادامه اقدامات خود باید این واقعیت را در نظر بگیرد که فشار بر ایران الزاماً به کاهش قدرت مانور تهران منجر نمیشود و در شرایطی میتواند هزینههای تقابل را برای طرف مقابل افزایش دهد.
در چنین شرایطی، آنچه در هرمز در حال شکلگیری است، آزمونی برای توان بازدارندگی طرفین و محاسبه هزینههای هر گام بعدی است؛ معادلهای که ایران در آن نشان داده است برای دفاع از منافع خود، تنها به واکنشهای منفعلانه محدود نخواهد ماند.
دیدگاهتان را بنویسید