بومگردی، روستا و عشایر؛ پیشرانهای گردشگری اصفهان
به گزارش خبرگزاری ایمنا، اصفهان در چرخشی متهورانه، در حال بازتعریف مرزهای گردشگری خود از شکوه ابنیه به اصالت زندگی است. در حالی که سایه سنگین تحولات منطقهای همواره بر پیکره گردشگری کلاسیک سنگینی کرده، حالا سیاستگذاران این استان با رویکردی واقعبینانه، نقشه راه جدیدی را ترسیم کردهاند که قلب آن در روستاها و مناطق عشایری میتپد. این استراتژی جدید که بر پایه تسهیلگری اداری و سودآوری بخش خصوصی بنا شده، نه تنها به دنبال بازیابی سهم اصفهان از بازار داخلی است، بلکه بومگردی را به عنوان سپر دفاعی این صنعت در برابر بحرانها معرفی میکند، اصفهان اکنون در آستانه جهشی است که در آن، هر روستای دورافتاده و هر چادر عشایری، به یک واحد اقتصادی مولد و یک سفیر فرهنگی برای جذب گردشگران تجربهمحور تبدیل خواهد شد.
اصفهان در حال ورود به مرحلهای تازه از بازتعریف مزیتهای گردشگری خود است؛ مرحلهای که در آن، تکیه صرف بر جاذبههای تاریخی و تصویر کلاسیک شهر بناها دیگر پاسخگوی نیاز بازار متحول سفر نیست. واقعیت این است که گردشگری امروز بیش از آنکه بر تماشای صرف استوار باشد، بر تجربه، مشارکت، زیست بومی و کشف لایههای کمتر دیدهشده مقصدها بنا شده است. از همین منظر، توجه به بومگردی، روستاها و ظرفیتهای عشایری در اصفهان را باید نه یک انتخاب حاشیهای، بلکه یک تغییر پارادایم در سیاستگذاری گردشگری این استان دانست.
این رویکرد تازه، از یک منطق اقتصادی روشن نیز پیروی میکند. در شرایطی که نوسانات منطقهای، افتوخیز سفرهای خارجی و تغییر رفتار گردشگران، بسیاری از الگوهای سنتی گردشگری را با دغدغه روبهرو کرده، تقویت بازار داخلی و توسعه مقاصد بومی میتواند برای اصفهان نقش یک موتور پایدار و کمریسک را ایفا کند. بومگردی در این میان، تنها یک قالب اقامتی نیست؛ بلکه مدلی از توسعه محلی است که میتواند زنجیرهای از اشتغال، تولید خدمات، فروش صنایعدستی، عرضه خوراک محلی و احیای هویت فرهنگی را در مقیاسی گسترده فعال کند.
نکته مهم آن است که ظرفیتهای روستایی و عشایری اصفهان، فقط در جذابیتهای طبیعی یا سبک زندگی متفاوت خلاصه نمیشود؛ بلکه این مناطق واجد نوعی سرمایه روایی هستند که در دنیای جدید گردشگری ارزش بالایی دارد، گردشگر امروز بهدنبال لمس داستانهای زنده، ارتباط با زیست واقعی مردم و تجربه فضاهایی است که هنوز اصالت خود را از دست ندادهاند. از این منظر، روستاها و زیستبومهای عشایری اصفهان میتوانند به صحنهای برای بازآفرینی تصویر گردشگری استان تبدیل شوند؛ تصویری که هم ریشه در فرهنگ و هم قابلیت اقتصادی شدن دارد.
با این حال، موفقیت این مسیر، بیش از هر چیز به نوع رویارویی دستگاههای اجرایی با بخش خصوصی وابسته است، اگر فرآیندهای مجوزدهی همچنان زمانبر، پیچیده و فرساینده باقی بماند، بخش مهمی از این ظرفیت در همان نقطه آغاز متوقف خواهد شدف اما اگر سیاست تسهیلگری، حمایت هدفمند و اعتماد به سرمایهگذاران محلی بهصورت جدی در دستور کار قرار گیرد، اصفهان میتواند در مدتزمانی نهچندان طولانی، به یکی از موفقترین الگوهای توسعه بومگردی در کشور تبدیل شود.

بومگردی، روستا و عشایر؛ پیشرانهای گردشگری اصفهان
مهدی جمالینژاد استاندار اصفهان با تأکید بر ظرفیتهای فراوان بومگردی اصفهان در گفتوگو با خبرنگار ایمنا، گفت: در این حوزه همچنان کارهای بسیاری پیشرو است؛ بهویژه در بخش عشایر و روستاهای کمتر شناخته شدهای که سرشار از ظرفیتاند، اما هنوز آنگونه که باید به بازار گردشگری معرفی نشدهاند.
وی اظهار کرد: اصفهان برای بهرهبرداری از این ظرفیتها نیازمند یک خیز جدی و برنامهریزی شده است تا بومگردی بتواند با اتکا به مشارکت بخش خصوصی، به یک جریان پایدار و اثرگذار در اقتصاد گردشگری استان تبدیل شود.
استاندار اصفهان بر لزوم اقتصادی بودن فعالیتهای بومگردی تأکید کرد و افزود: برای آنکه این بخش بهصورت خودجوش در میان فعالان بخش خصوصی تقویت و تشویق شود، باید تدابیری اندیشیده شود که بومگردیها درآمدزا باشد و برای افرادی که در روستاها و مناطق عشایری زحمت میکشند، توجیه اقتصادی روشن و پایداری ایجاد شود.
جمالینژاد تأکید کرد: در نقشه راه گردشگری استان باید جایگاه بومگردی، روستاها و عشایر بهصورت جدی دیده شود؛ چراکه این بخشها علاوه بر ظرفیتهای طبیعی، از میراث فرهنگی ناملموس و جاذبههای معنوی و بومی بسیار جذابی برخوردارند.
وی توجه به موضوع مجوزهای بومگردی را مهم ارزیابی کرد و گفت: برای شکوفایی این بخش، باید تدابیری اتخاذ شود که مجوزهای لازم در کوتاهترین زمان ممکن صادر شود و متقاضیان با پیچیدگیهای فرساینده اداری روبهرو نشود، امروز روند صدور برخی مجوزها سخت و زمانبر است، اما با تسهیل این فرآیند میتوان زمینه تحولی محسوس در حوزه بومگردی استان را فراهم کرد.
تابآوری بومگردیها؛ مزیت اصفهان در جذب گردشگر داخلی
استاندار اصفهان بومگردیها یکی از مهمترین ظرفیتهای تابآور گردشگری استان معرفی کرد و گفت: بومگردیها در مقایسه با بعضی الگوهای اقامتی دیگر، از قدرت سازگاری و تابآوری بیشتری برخوردارند و میتوانند در شرایط دشوار نیز پذیرای هماستانیها، مسافران داخلی و گردشگران ایرانی باشد.
جمالینژاد با اشاره به محدود شدن حضور گردشگران خارجی در برخی مقاطع، توضیح داد: در شرایطی که امکان جذب توریست خارجی کاهش پیدا میکند، بومگردیها میتوانند نقش مؤثری در حفظ پویایی بازار داخلی ایفا کنند و بهعنوان یکی از تکیهگاههای اصلی گردشگری استان عمل کنند.
وی تاکید کرد: اصفهان این ظرفیت را دارد که به مهد بومگردی کشور در حوزه روستایی و عشایری تبدیل شود؛ ظرفیتی که در صورت برنامهریزی دقیق، حمایت اجرایی و تسهیل سرمایهگذاری، میتواند فصل تازهای در گردشگری استان رقم بزند.
اصفهان در مسیر بازآفرینی گردشگری؛ از بومگردی تا میزبانی رویدادهای نو
استاندار اصفهان با اشاره به ظرفیتها و راهکارهای توسعه گردشگری اصفهان، گفت: این استان با وجود شرایط پیچیده منطقهای و نوسانات ناشی از تحولات امنیتی و اقتصادی، مسیر تقویت صنعت گردشگری را با اتکا به ظرفیتهای بومی، رویدادمحور و نوآورانه دنبال میکند.
جمالینژاد یادآور شد: در این چارچوب، توسعه بومگردی، فعالسازی ظرفیت روستاها و عشایر، تقویت گردشگری ورزشی و توجه به زیرساختهای بینراهی، بهعنوان محورهای مهم نقشه راه جدید گردشگری استان مطرح شد؛ رویکردی که میتواند ضمن حفظ تابآوری این بخش، زمینهساز رونق سفرهای داخلی و افزایش مشارکت بخش خصوصی باشد.
وی با اشاره به پیشتازی اصفهان در بعضی حوزههای نو از جمله انرژی خورشیدی و انرژیهای تجدیدپذیر، اظهار کرد: استان اصفهان در بسیاری از عرصههای نوآورانه، از جمله حوزه انرژیهای نو، حضور مؤثر و پیشتازانهای داشته و این روحیه میتواند در بخش گردشگری نیز بهعنوان یک مزیت مهم مورد استفاده قرار گیرد.
استاندار اصفهان با اشاره به شرایط خاص منطقه و تأثیرپذیری بعضی حوزهها از تحولات سیاسی و امنیتی، افزود: اگرچه کشور در مقاطعی با شرایطی پیچیده و موقعیتهای خاص روبهرو بوده است، اما رویکرد استان اصفهان، تداوم برنامهریزی و پیگیری مستمر موضوع گردشگری و مسائل اجتماعی مرتبط با آن بوده تا فعالان این عرصه، از هتلداران و تورگردانان گرفته تا آژانسها، گردشگران و فعالان صنایعدستی، دچار آسیب نشود.
جمالینژاد ظرفیتهای گردشگری اصفهان را بسیار گسترده توصیف کرد و بر لزوم بهرهگیری از این توانمندیها در مقاطع حساس، گفت: در چنین شرایطی باید ظرفیتهای مغفول و کمتر دیده شده استان شکوفا شود و دستگاههای مختلف با تعریف رویدادهای تازه، این قابلیتها را وارد میدان عمل کنند.
وی با اشاره به اقدامات انجام شده در سطح شهرها و روستاهای استان، بیان کرد: مدیریت استان و مجموعههای اجرایی، ظرفیتهای شهری و روستایی را برای نقشآفرینی در عرصه گردشگری پای کار آوردهاند و دستگاههای مختلف نیز برای تقویت این حوزه، زمان و برنامه اختصاص دادهاند.
زیرساختهای جادهای و خدمات بینراهی؛ حلقه مکمل رونق سفر
استاندار اصفهان بر اهمیت زیرساختهای پشتیبان گردشگری تأکید کرد و افزود: توسعه گردشگری فقط به معرفی جاذبهها محدود نمیشود، بلکه کیفیت مجتمعهای بینراهی، تابلوهای تبلیغاتی، علائم بینشهری، نظافت جادهها و خدمات مسیر نیز در شکلگیری تجربه مطلوب سفر نقشی تعیینکننده دارد.
جمالینژاد تصریح شد: هیچ دستگاه اجرایی نباید خود را بیرون از حوزه گردشگری بداند، چراکه این بخش یک موضوع فرابخشی است و هر ادارهکل میتواند سهمی مشخص در ارتقای آن داشته باشد.
وی به ظرفیتهای استان در حوزه گردشگری ورزشی نیز اشاره کرد و و گفت: تجربه رویدادهای ورزشی نشان میدهد که اصفهان میتواند در میزبانی مسابقات، تورنمنتها و برنامههای وابسته به فدراسیونهای مختلف نقشآفرین باشد و از این مسیر، بخشی از بازار گردشگری را فعال کند.
استاندار اصفهان خاطرنشان کرد: کشورهای مختلف از رویدادهای ورزشی بهعنوان ابزاری برای توسعه گردشگری استفاده میکنند و اصفهان نیز این توان را دارد که با پذیرش میزبانی چنین رویدادهایی، دامنه اثرگذاری خود را در این بخش گسترش دهد.
در مجموع، آنچه امروز در افق گردشگری اصفهان دیده میشود، فقط تلاش برای افزودن چند مقصد جدید به نقشه سفر نیست؛ بلکه کوششی برای ساختن یک مدل تابآور، متنوع و آیندهنگر در اقتصاد گردشگری است. مدلی که در آن، روستاها و عشایر از حاشیه به متن میآیند، بخش خصوصی انگیزه ماندگاری پیدا میکند و گردشگری از یک فعالیت مناسبتی به یک جریان مستمر درآمدزا بدل میشود، اگر این مسیر با برنامهریزی دقیق، برندسازی هوشمند و رفع موانع اداری همراه شود، اصفهان میتواند نهفقط جایگاه ازدسترفته خود را بازیابد، بلکه پرچمدار نسل تازهای از گردشگری تجربهمحور و بومی در ایران باشد.
تحقق این چشمانداز، پیش از هر چیز نیازمند شجاعت در جراحی بوروکراتیک است، اگر بدنه اداری استان بتواند همپای نگاه توسعهمحور مدیران، موانع صدور مجوز را از میان بردارد، اصفهان به زودی شاهد ظهور خوشههای گردشگری در نقاطی خواهد بود که تا پیش از این، در حاشیه نقشه توریستی کشور قرار داشتند، بومگردی برای اصفهان دیگر یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت زیستی برای پایداری اقتصاد گردشگری در عصر بیثباتیها است، تبدیل شدن به مهد بومگردی ایران، پاداشی است که در انتظار اصفهان نوآور نشسته است.

دیدگاهتان را بنویسید