شورای رقابت نسخه بهروزشده دستورالعمل تنظیم بازار خودروی سواری را با آخرین اصلاحات تا ۲۴ شهریور ۱۴۰۵ ابلاغ کرده است. در این نسخه، نحوه قیمتگذاری خودروهای داخلی و مونتاژی، شیوه محاسبه قیمت پایه و برخی شرایط خرید و فروش خودرو تغییر کرده است.
مهمترین تغییر این دستورالعمل، ورود شاخص رقابتپذیری خودرو به فرآیند بررسی قیمت است. بر این اساس، خودروها بر مبنای میزان رقابتپذیری خود در مقایسه با خودروهای مشابه خارجی رتبهبندی میشوند و خودروهایی که در پایینترین سطح این رتبهبندی قرار بگیرند، امکان افزایش قیمت نخواهند داشت.
قیمتگذاری خودرو چگونه انجام میشود؟
بر اساس دستورالعمل جدید، خودروسازان باید قیمت محصولات خود را مطابق ضوابط هیئت تعیین و تثبیت قیمتها محاسبه کرده و آن را برای بررسی به سازمان حمایت مصرفکنندگان و تولیدکنندگان اعلام کنند.
سازمان حمایت حداکثر یک ماه فرصت دارد نظر خود را درباره قیمت پیشنهادی اعلام کند. اگر این سازمان در مدت تعیینشده نظری ارائه نکند، قیمت پیشنهادی خودروساز تأییدشده تلقی خواهد شد. در صورت مخالفت سازمان حمایت، نظر این سازمان در فرآیند قیمتگذاری ملاک قرار میگیرد.
نکته مهم این است که قیمت اعلامشده، قیمت پایه عرضهکننده محسوب میشود و هزینههایی مانند مالیات بر ارزش افزوده، بیمه شخص ثالث و عوارض شمارهگذاری را شامل نمیشود.
شاخص رقابتپذیری خودرو چیست؟
یکی از مهمترین تغییرات در قیمتگذاری خودرو، استفاده جدیتر از شاخص رقابتپذیری است. طبق دستورالعمل، قیمت هر خودروی داخلی یا مونتاژی با میانگین قیمت حداقل سه خودروی خارجی مشابه مقایسه میشود.
این خودروهای رقیب باید از نظر کلاس، کیفیت و استاندارد در گروه مشابه قرار داشته باشند. نتیجه این مقایسه در قالب شاخص رقابتپذیری یا CI محاسبه و خودروها بر اساس آن در رتبههای A تا F قرار میگیرند.
کدام خودروها اجازه افزایش قیمت ندارند؟
در نسخه جدید، خودروهایی که رتبه F دریافت کنند، یعنی شاخص رقابتپذیری آنها کمتر از منفی ۱۵ باشد، اجازه افزایش قیمت نخواهند داشت.
این محدودیت تا زمانی ادامه پیدا میکند که وضعیت رقابتپذیری خودرو بهبود پیدا کند. به این ترتیب، افزایش قیمت برخی محصولات دیگر تنها به هزینه تولید وابسته نیست و جایگاه آنها در مقایسه با خودروهای مشابه خارجی نیز در این فرآیند اهمیت پیدا میکند.
تغییر مهم در نحوه محاسبه قیمت خودرو با ارز
یکی دیگر از اصلاحات جدید به نحوه محاسبه قیمت پایه رقابتی خودرو مربوط میشود.
در شرایطی که یک خودروساز دسترسی کامل به ارز حوالهای رسمی تجاری نداشته باشد، همان نرخ ارزی که در محاسبه قیمت تمامشده محصول مورد استفاده قرار گرفته است، میتواند مبنای محاسبه قیمت پایه رقابتی قرار گیرد.
این تغییر برای تولیدکنندگانی اهمیت دارد که با محدودیت در دسترسی به ارز رسمی مواجه هستند و هزینه تولید آنها بر اساس نرخ دیگری محاسبه میشود.
همچنین در نسخه جدید، نقش نهادهای حرفهای داخلی در پیشنهاد خودروهای خارجی مشابه برای انجام مقایسه رقابتی به رسمیت شناخته شده است.
شرایط جدید ثبتنام و خرید خودرو
دستورالعمل جدید علاوه بر قیمتگذاری خودرو، شرایط مربوط به خرید و فروش را نیز مشخص کرده است. برخی از مهمترین شروط برای متقاضیان عبارتاند از:
- حداقل سن خریدار خودرو باید ۱۸ سال باشد.
- افرادی که طی ۴۸ ماه گذشته از ایرانخودرو یا سایپا خودرو دریافت کردهاند، امکان ثبتنام مجدد از این دو شرکت را ندارند.
- انتقال امتیاز خرید خودرو و فروش حواله بهصورت وکالتی ممنوع است.
- در صورت بیشتر بودن تقاضا نسبت به میزان عرضه، انجام قرعهکشی با نظارت مراجع ذیصلاح الزامی خواهد بود.
- پیشفروش خودروهایی که هنوز قیمت آنها تعیین نشده است، ممنوع است.
در نتیجه، متقاضیان خرید خودرو باید علاوه بر بررسی قیمت محصول، شرایط ثبتنام و محدودیتهای مربوط به سابقه خرید خود را نیز پیش از شرکت در طرحهای فروش بررسی کنند.
آیا داشتن پلاک فعال مانع ثبتنام خودرو است؟
یکی از تغییرات قابل توجه در شرایط جدید فروش خودرو، حذف شرط مربوط به ممنوعیت ثبتنام برای دارندگان پلاک انتظامی فعال از شروط فروش است.
بنابراین، این موضوع دیگر به شکل گذشته بهعنوان یکی از شروط محدودکننده ثبتنام مطرح نشده است. با این حال، سایر محدودیتهای تعیینشده در دستورالعمل، از جمله سابقه خرید خودرو از ایرانخودرو و سایپا طی ۴۸ ماه گذشته، همچنان اهمیت دارد.
خودروهای برقی از این دستورالعمل مستثنی هستند
دستورالعمل تنظیم بازار، خودروهای سواری تولیدی و مونتاژی را دربرمیگیرد و خودروهای سواری برقی از شمول آن مستثنی شدهاند.
بنابراین، مقررات مربوط به شاخص رقابتپذیری و چارچوب قیمتگذاری مطرحشده در این دستورالعمل را نباید بدون توجه به نوع خودرو به تمام محصولات بازار تعمیم داد.
نظارت بر اجرای دستورالعمل جدید بر عهده چه نهادی است؟
سازمان حمایت مصرفکنندگان و تولیدکنندگان مسئول نظارت بر اجرای این دستورالعمل خواهد بود. این سازمان همچنین موظف است هر شش ماه یکبار گزارشی از عملکرد اجرای دستورالعمل را به شورای رقابت ارائه کند.
به این ترتیب، اجرای قواعد جدید فروش و قیمتگذاری خودرو تنها به ابلاغ مقررات محدود نمیشود و روند اجرای آن نیز باید مورد بررسی و گزارشدهی قرار گیرد.
جمعبندی شرایط جدید قیمتگذاری خودرو
نسخه جدید دستورالعمل تنظیم بازار خودروی سواری، دو بخش مهم بازار یعنی قیمتگذاری و شرایط فروش خودرو را تحت تأثیر قرار میدهد.
مهمترین تغییر، استفاده از شاخص رقابتپذیری برای مقایسه خودروهای داخلی و مونتاژی با محصولات خارجی مشابه است. خودروهایی که در رتبه F قرار بگیرند، تا زمان بهبود وضعیت رقابتی خود امکان افزایش قیمت نخواهند داشت.
از سوی دیگر، شرایط خرید نیز همچنان شامل محدودیتهایی مانند حداقل سن ۱۸ سال، ممنوعیت فروش و انتقال وکالتی حواله و محدودیت ثبتنام برای افرادی است که در ۴۸ ماه گذشته از ایرانخودرو یا سایپا خودرو دریافت کردهاند.
در مجموع، متقاضیان خرید خودرو در طرحهای آینده باید علاوه بر توجه به قیمت اعلامی، شرایط ثبتنام، سابقه خرید، نوع خودرو و ضوابط جدید قیمتگذاری را نیز بررسی کنند.
دیدگاهتان را بنویسید